Leikurinn
![](/ymislegt/nam02/myndir/kastalli.jpg)
Meðal þeirra fræðimanna
sem við horfum til þegar settar eru fram kenningar um leikinn
má nefna menn eins og Piaget,
Dewey
og Vygotsky.
Leikur sem námsleið samræmist vel hugmyndum okkar um
leiðir í þróun hugbúnaðar fyrir börn.
Eins og kemur fram í Aðalnámskrá leikskóla
(1999) eru börnin ekki bara að kynnast eigin tilfinningum og
annarra, heldur eru þau líka að læra samvinnu,
tillitsemi og samskiptareglur. Leikurinn er eðlilegasta lífstjáning
barnsins. Leikurinn hefur áhrif á þróun sjálfsins
og sjálfsmynd þess. Því er nauðsynlegt að
barnið fái frið og ró þegar það
er í leik. Í hlutverkaleik styrkist sjálfsmynd þess.
Það áttar sig á sjálfu sér í
gegnum leikinn. Leikur barnsins endurspeglar reynsluheim þess, menninguna
sem það býr við og samfélagið. Í
gegnum leikinn er barnið að lifa sig inn í atburði
sem eru að gerast í kringum það. Það rifjar
upp það sem það hefur séð, heyrt og upplifað.
Ímyndunarafl þess fær að ráða ferðinni,
breyta persónum og atburðum eftir því hvernig
það hefur skilið og upplifað tilfinningar sínar.
(Aðalnámsskrá leikskóla,1999)
Í gegnum sjálfsprottinn leik er barn:
- "sjálfrátt og sjálfstætt
- stjórnandinn og skapar leikinn
úr eigin upplifunum og hugarheimi
- að taka ákvarðanir og
leysa úr vandamálum
- einbeitt, það gleymir stund
og stað
- upptekið af augnablikinu, það
er ferlið sem skiptir máli
- laust við utanaðkomandi reglur
aðrar en þær sem það setur sjálft eða
í samráði við leikfélagana"
(Aðalnámsskrá leikskóla, 1999)
Í greininunum Playing to learn (Mann, Shakeshaft, Kottkamp
& Becker, (2000))og í Following Children's Lead in the Dance
of Real Learning kemur fram að þrátt fyrir að
það sé löngu þekkt að börn læri
í gegnum leik hafa skólarnir samt í viðleitni
sinni til að bæta árangur, stytt frímínútur,aukið
þagnir og skorið niður val. En getur verið að þeir
hafi verið að leita námsleiða úr rangri átt?
John
Dewey tók eftir því að það
var mögulegt að leika sér en vera samt alvarlegur af því
að leikurinn er kjörsvið meðvitundarinnar. Leikur segir
hann er ekki það sama og "óvirka frænka"
hans, afþreyingin. Börn eru að leika en þau eru áhorfendur
afþreyingarinnar. Þetta spakmæli að börn læra
í gegnum leik virðist bara vera þekkt á yngri
stigum náms. Rannsóknin sem greinin fjallar um byggðist
á þessum hugmyndum og einnig á því að
aðrar rannsóknir hafa sýnt að það eru
ekki skólarnir sem hafa úrslitaáhrif um nám
barnanna heldur aðstæður á heimilum Rannsóknin
tók til 6 grunnskóla, 3 tilraunaskóla og 3 viðmiðunarskóla.
Tilraunskólarnir notuðu gagnvirkt efni sem framleidd var af
Lightspan Partnership,Inc. Bekkjunum var fylgt eftir í tvö
ár. Þetta efni sem var sniðið að námskrám
skólanna var fyrst unnið í skólanum og síðan
tekið heim til nánari útfærslu oft með foreldrum
þeirra. Niðurstöður rannsóknarinnar voru í
stuttu máli að nemendur í tilraunskólanum sýndu
meiri framfarir en samanburðarhóparnir. Rannsakendur töldu
að skólarnir gætu bætt sig á sviði upplýsingatækni.
Þeir töluðu líka jákvætt um leikjatölvur
sem eru víða til á heimilum og kosta minna en PC tölvur.
Þetta finnst okkur nýtt inn í umræðuna um
námsefni og kannski væri ekki óeðlilegt að
skoða hvað er til af þroskandi leikjum þarna. Heimavinnan
gæti verið að komast í gegnum eitt borð í
Tarzan! Í rannsókninni var notað gagnvirkt námsefni
Lightspan Partnership.Inc http://www.lightspan.com/.
Á Íslandi er hægt að kaupa efni frá Skólavefnum
og einnig er ýmislegt að finna á Skólatorginu
og heimasíðum skóla. Eins er til fullt af sniðugum
forritum sem hægt er að nýta í skólum landsins
með markvissari tengingu við Aðalnámskrár leik-
og grunnskóla.
Ef barnið er
svangt þá gefur þú því fisk
en réttast væri að fá því veiðistöng
og kenna því að afla sér matar. Papert |
Heimildir:
Aðalnámskrá leikskóla
(1999). Menntamálaráðuneytið. Reykjavík.
Leikur og leikgleði. (1992). Afmælisrit
Valborgar Sigurðarsóttur. Fósturfélag Íslands.
Reykjavík.
Lightford, Elizabeth (1996). Child &
Family. Following Children´s Lead in the Dance of Real Learning.
http://www.cfc-efc.ca/docs/00000091.htm
(Síðast skoðað 8.08.2001)
Mann,D., Shakeshaft, C., Kottkamp,R. &
Becker,J. (2000). Electronic School. Playing to learn. http://www.electronic-school.com/2000/09/0900f4.html
(Síðast skoðað 7.07.2001)
Í
efnisyfirlit Næsta
síða
|